العلامة الحلي ( شارح ومترجم : على محمدى )
562
شرح كشف المراد ( فارسى )
الكبائر در جهنم مخلّدند از قبيل اين آيه : وَ مَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ ناراً خالِداً فِيها « » يعنى هر انسانى كه خدا و رسول را نافرمانى كند و از حدود الهى تجاوز نمايد خداوند او را وارد جهنم خواهد ساخت درحالىكه براى هميشه در جهنم خواهد ماند . و از قبيل اين آيه : وَ مَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاؤُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِيها ، و امثال اين آيات در قرآن بسيار است . جواب ما : وقتى كه با دو برهان عقلى دوام اصحاب الكبائر در جهنم ابطال شد ناگزيريم اين ظواهر نقليه را توجيه كنيم به اينكه : يا اين آيات تعميم نداشته و مختص به كافرى است كه از حدود الهى تجاوز كند و يا مؤمنى را عمدا بكشد و يا مراد از خلود دوام و ابديت نيست بلكه مراد مدت زمان طولانى مثلا سيصد سال يا 80 سال يا بيشتر و كمتر است . 2 - دليل عقلى : و آن اينكه قبلا در بحث ثواب و عقاب ثابت شد كه هر يك از ثواب و عقاب بايد دائمى باشند و يجب الدوام . جواب ما اينست كه : دوام عقاب آرى ولى براى همگان نه بلكه دوام عقاب از آن كفار است نه از آن مؤمن صاحب كبيره . 6 - مسلمان صاحب صغيره : مشهور بر آنند كه صغائر را خداوند عفو نموده و ناديده مىگيرد . 7 - مسلمان مؤمن عادل : كه هيچ گناهى نداشته بلكه تمام عمر را به اطاعت و انقياد گذرانده چنين كسى در قيامت اهل بهشت خواهد بود آنگاه خود بهشتيان داراى مراتب و درجاتى هستند كه بستگى به مقدار معرفت و عمل آنها دارد و بايد از كتب روايت و تفسير و عرفان جستجو كرد .